Vajinismus, kadınlarda görülen bir tür cinsel işlev problemidir. Vajina giriş kaslarının kasılarak cinsel birleşme esnasında acı ve ağrıya sebep olması veya bu sebeple cinsel birleşmenin hiç olmaması şeklinde görülür. Bu kasılmalar cinsel birleşmenin yanısıra jinekolojik muayene esnasında veya tampon yerleştirme esnasında da görülebilmektedir. Vajinismus, fiziksel bir engel olmaksızın kadının korku, kaygı ve endişelerinden dolayı cinsel ilişkiye girmeme, girememe durumudur.
Vajinismusun en temel belirtisi cinsel ilişki esnasında kişinin istemdışı panik durumuna girmesidir. Bilinci açık olsa da kontrolü yitirir ve panik atak benzeri bir atak geçirir.
Bunun dışında;
· Penisin vajinaya girişinin ağrılı ya da zor olması.
· Çiftin rahatsız, hatta imkânsız penetrasyon (penis vajina birlikteliğini içeren cinsel birleşme) yaşaması,
· Cinsel ilişki sırasında yaşanan yanma, gerginlik ve batma hissi.
· Hiçbir belirgin nedeni olmayan cinsel ağrılar.
· Jinekolojik muayene esnasında zorlanma veya izin vermeme.
· Cinsel ilişki sırasında bacaklarını kapatma, eşini itme, kaçmaya çalışma davranışları.
· Vücudun diğer kas gruplarının (bacak, kol, bel, vb.) ilişki sırasında spazmlar yaşaması.
· Başarısızlık ve ağrı endişesi nedeniyle seksten kaçılması, şeklinde yaşanır.
· Ağrı ve acıdan dolayı cinsel istek kaybı
· Cinsel ilişki esnasında acı çekileceğine dair şiddetli korku yaşama.
Vajinismus psikolojik kaynaklı bir durumdur, çok nadiren anatomik nedenlerden kaynaklanabilir. Vajinismus hastalarının yalnızca %10'un da yapısal bir nedenden söz edilebilir.
Vajinismusun bizim toplumumuzda en sık görülen nedeni; cinsel kimliğimize dair psikolojik kaygı ve korkulardır. Kız çocuklarına öğretilen veya bilinçaltımıza kodlanan ‘erkekler sana zarar verir’ 'cinsellik kötüdür', 'kızlık zarı çok değerli ve korunması gereken bir şeydir' düşünceleri bu problemin ortaya çıkmasında önemli rol oynar. Bizim kültürümüzde bir kadın çocukluk yıllarından itibaren bacakları arasında ne olduğunu bilmediği çok önemli bir hazinesi olduğunu hissederek büyür.
Genç kızlığında bu hazinesinin masumiyetle eş anlamlı olduğunu anlar. ‘Canını ver ama bacaklarının arasındaki masumiyetini koru’ düşüncesi ile büyütülürüz. Yıllarca, cinselliğin kadınlar için zarar verici, kötü, aşağılayıcı, yalnızca erkeklerin faydalandığı, kadınların kaçması gereken bir şey olarak algılayarak yetişen bir genç kız, bu ilişkiyi yaşayacağı sırada bilinçaltına yerleşmiş bu yanlış fikirleri istemeyerek de olsa hatırlayacak, ilişkiye girmekten rahatsızlık duyacak ve istem dışı olarak ilişkiyi reddedecektir. Bilinçaltı kayıtlar ‘evliyim artık yapabilirim’ diye düşünemez.
Vajinismus çeşitli şekillerde ortaya çıkabilir. Primer vajinismusta kişi hiç cinsel ilişkiye girmemiş girememiştir, sekonder vajinismusta kişinin cinsel birleşimi olmuş fakat travma, hamile kalma korkusu vb. sebeplerle cinsel birliktelik yaşayamamaya başlamıştır.
Vajinismus hastalığı olan kişiler jinekolog tarafından muhakkak değerlendirilmedir. Kişinin vajinismus olduğu tanısı kesinleştikten sonra tedavisi bu konuda uzman doktor veya psikologlarca gerçekleştirilir. Nedeni psikolojik olduğu için genellikle standart bir tedavi yöntemi bulunmamaktadır, tamamen kişiye özel, doktor veya uzman tarafından belirlenen terapi ve egzersizlerle yapılmaktadır.